Ekki í okkar nafni?

14. júní, 2026

Hópur flokksbundins Samfylkingarfólks hefur á Vísi birt grein (https://www.visir.is/g/20262895955d/ekki-i-okkar-nafni), þar sem þau gagnrýna harðlega aðkomu Samfylkingarinnar að frumvarpi um brottvísunarbúðir sem samþykkt hefur verið á Alþingi. Greinarhöfundar vitna m.a. í umsögn Íslandsdeildar Amnesty International vegna frumvarpsins en þar sagði t.d.: „Frumvarpið er með þeim hætti að það felur í sér hættu á fjölþættum og alvarlegum mannréttindabrotum gegn þeim hópi sem frumvarpið beinist að, sem gjarnan er í viðkvæmri stöðu fyrir.“ Greinarhöfundar benda einnig á stefnu Samfylkingarinnar frá síðasta landsfundi flokksins þar sem segir af mannúð flokksins og mannvirðingu. Þá tala höfundar um krappa hægri beygju sem þarna sé tekin í stefnu Samfylkingarinnar, í andstöðu við meginstefnuna. 

Hvort sem við erum sammála eða ósammála skoðunum greinarhöfunda hlýtur okkur öllum að finnast áhugavert að hugleiða að meira og minna öll þau sem skrifuð eru fyrir greininni eru eldheitir stuðningsmenn þess að Ísland gangi í Evrópusambandið. Hvers vegna er það áhugavert? Vegna þess að frumvarp Viðreisnar (og hinna stjórnarflokkanna) um brottfararbúðir er í algjöru samræmi við framkvæmd ESB þegar kemur að hælisleitendum. ESB hefur innleitt ferla og lög sem snúast um að hafa stjórn á komum flóttafólks og hraða brottvísunum. Áður en fólk fær að sækja um hæli þarf fyrst að komast í gegnum nálarauga sem minnkað hefur verið mjög verulega undanfarin ár. T.d. má geyma fólk innilokað í því sem kallað er móttökubúðir á landamærum Evrópu-landa. Málum sem fá efnislega meðferð hefur fækkað mjög og ESB hefur gert samkomulög við lönd utan Evrópu eins og Egyptaland og Túnis (samtök eins og No Borders og fleiri hafa lengi reynt að benda fólki á það sem þau kalla vopnvæðingu landamæra Evrópu og ábyrgð Frontex á dauðsföllum þeirra sem reyna að komast yfir Miðjarðarhafið í skjól undan stríðsátökum og hörmungum), til að geta hraðað brottvísunum þeirra sem gamla grimma álfan Evrópa metur sem óæskilegar tötrahypjur og farandfólk. 

Amnesty International hefur ítrekað gagnrýnt hvernig Evrópusambandið kemur fram við flóttafólk og hælisleitendur. Samtökin hafa bent á að móttökubúðir og áhersla á hröðun ferla auki verulega hættu á ýmsum mannréttindabrotum, og að þessi nálgun ESB sé sérstaklega skaðleg fyrir börn og barnafjölskyldur. Einnig hefur Amnesty gagnrýnt að fólk sé sent til landa sem eru kannski ekki sérstaklega góðir áfangastaðir eða ekki hleypt áfram frá upplausnarríkinu Líbíu (áhugasamir geta kynnt sér stuðning Samfylkingarinnar, þegar flokkurinn var við völd eftir hrun, við glæpaárásir siðvillinga vesturlanda á Líbíu árið 2011).

Það er undarlegt að greinarhöfundar sjái ekki að „umbætur“ (bæði íslensk stjórnvöld og ESB kalla allt sem þau gera þegar kemur að málefnum flóttafólks „umbætur“) Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins eru innileiddar ekki síst til að koma til móts við kröfur ESB um hvernig meðhöndla skuli afleiðingar allar þeirrar hörmulegu ógæfu sem hernaðarhyggja, heimsvaldastefna og and-diplómasía Vesturveldanna hefur leitt yfir heimsbyggðina. 

Við hljótum að spyrja: Hví sjá þau flísina í auga forystusveitarinnar en ekki bjálkann í eigin/ESB augum? 

Í texta frá Amnesty International, frá árinu 2024, sem birtur var í tilefni „umbóta“ ESB á hælisleitendakerfum segir Eve Geddie, framkvæmdastjóri Evrópudeildar AI m.a. eftirfarandi: „The Pact will almost certainly cause more people to be put into de facto detention at EU borders, including families with children and people in vulnerable situations. There will be reduced safeguards for people seeking asylum in the EU, with more people channeled through substandard border asylum procedures, rather than receiving a fair and full assessment of their asylum claims.“ Einnig: „The Pact won’t solve the pressing problems facing asylum systems in the EU, including underinvestment in asylum and reception systems, unlawful and often violent pushbacks, policies that deny people the right to asylum, and impunity at EU borders. Without renewed commitment to enforcing EU law and ensuring accountability for pushbacks and other violations, the Pact will do nothing to improve protections for asylum seekers in Europe – or improve Europe’s common response to migration. We continue to call on the EU to address these well-documented violations and take steps to ensure a human rights compliant, sustainable, and well-resourced response to people arriving at Europe’s borders.“

Sjá hér: https://www.amnesty.ie/eu-migration-pact-reaction/

Sjá einnig skýrslu Human rights watch frá 2025: https://www.hrw.org/…/eu-migration-policies-fuel-abuses…

Hefur áður birst á Fb síðu höfundar.