Vinstri vængurinn verður að segja nei við ESB
—
Mímir Kristjánsson, þingmaður Rauðra á norska Stórþinginu, segir Íslenska vinstrið verði að segja nei við ESB. Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu.
ESB er maskína sem færir vald og ríkidæmi frá almenningi í hendurnar á skrifræðislegum og efnahagslegum elítum. Sjálfur grundvöllur sambandsins er fjórfrelsið og þar erum við ekki að tala um tjáningarfrelsi eða prentfrelsi heldur fjögur svið viðskiptalegs frelsis sem gerð hafa verið heilög: Frjálst flæði vöru, þjónustu, vinnuafls (fólks) og fjármagns.
Með þetta að leiðarljósi hefur verið byggð upp í Brussel maskína skrifræðis með miklum lýðræðishalla þar sem samtök almennings mega sín lítils gegn fjölmennum og fjársterkum hagsmunavörðum. Afleiðing þessa er að í Noregi líta menn bæði á EES og ESB sem áskriftarþjónustu fyrir hægristefnu, sem skilar af sér stríðum straumi krafna um einkavæðingu og samkeppnisumhverfi.
Náttúruleg endastöð fjórfrelsisins er fullkominn sameiginlegur markaður Evrópu, þar sem „samhæfa“ þarf launakjör í löndum eins og Íslandi og Noregi við launakjör í Portúgal eða Rúmeníu. Við sjáum þegar merki um þessa þróun þegar frjálst flæði vinnuafls innan EES leiðir af sér víðtæk félagsleg undirboð, nema eftirliti sé sinnt þeim mun betur. Á slíku sameiginlegu markaðstorgi yrðu þjóðþingin í raun alveg rekin út af vellinum, eða a.m.k. undirskipuð hinu efnahagslega regluverki markaðarins. Niðurstaðan yrði miklir ósigrar bæði á sviði verkalýðsmála og lýðræðislegra stjórnarhátta.
Þess vegna er lykilatriði að vinstri vængurinn á Íslandi beiti sér í baráttunni gegn ESB, fyrst í þjóðaratkvæðagreiðslunni um viðræður þann 29. ágúst og síðan, ef til þess kæmi, í endanlegri kosningu um inngöngu Íslands í ESB.
Þetta er miklu fremur spurning um lýðræðislega stjórnarhætti en „hægri“ eða „vinstri“. Það er langt frá Bolungarvík til Brussel. Fámennt land eins og Ísland með 400.000 íbúa mun varla hafa nokkur áhrif sem um er að tala á Evrópuþinginu. En það skiptir reyndar litlu því Evrópuþingið ræður nánast engu. Í ESB eru það peningarnir sem ráða. Það litla sem eftir er af almannavaldi er rammað inn í víravirki laga og reglna þannig að völd lögfræðinga aukast enn á kostnað þeirra fulltrúa sem almenningur kýs, bæði í þjóðríkjunum og á Evrópuvettvangi.
Spurningin um yfirráð þjóðríkisins yfir eigin náttúruauðlindum er sérstaklega afgerandi hvað Ísland varðar. Á síðustu árum höfum við upplifað í Noregi hvernig ESB hefur reynt að taka völdin yfir vatnsaflinu okkar í gegnum EES og orkustofnunina ACER. ESB-reglur hindra norska stjórnmálamenn í að endurheimta valdið yfir orkukerfi Noregs sem ræður ekki lengur við að útvega fólki og fyrirtækjum orku á stöðugu og fyrirsjáanlegu verði.
Segi Íslendingar já við ESB, verða bæði landbúnaður þeirra og sjávarútvegur hluti af sambandinu. Það mun gera miklu erfiðara að verja íslenskan landbúnað fyrir samkeppni við þaulniðurgreiddan landbúnað ESB. Og opna íslenskum kvótagreifum leið til að selja fiskveiðiauðlindina úr landi. Skiljanlegt er að einhverjum Íslendingum finnist að kvótaskiptingin geti ekki orðið mikið óréttlátari en hún er. En nýfrjálshyggjan í fiskveiðistefnu ESB mun varla færa með sér nokkurt uppgjör við kvótagreifana. Miklu heldur leiða til þess að auðlindin safnist á enn færri hendur.
ESB hefur látið á sér skilja að Ísland eigi að fá einhvern sveigjanleika á þessu sviði. En það er ógerningur að gera slíka samninga við ESB. Þegar Írland gekk í ESB á áttunda áratugnum var það með því skilyrði að írskir fiskimenn skyldu hafa betri aðgang en aðrir að aflakvóta í írskri landhelgi. En nýlega var þessi sérregla afnumin. Nú hvetja írskir fiskimenn yfirvöld sín til að lögsækja ESB.
Hvaða tryggingu mun Ísland fá fyrir því að sá fiskveiðisamningur sem landið gerði við ESB stæði til frambúðar? Enga.
Það er auðvelt að sitja í Noregi og segja Íslendingum hvað þeir eigi að kjósa og ég get vel skilið þótt einhver sem lesa þetta sjái ekki ástæðu til að hlusta á mig. Sjálfsagt hugsuðu margir eins í Noregi þegar íslenskur faðir minn tók þátt í baráttu Nei til EU í Stafangri fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna árið 1994. En sannleikurinn er sá að við verðum að standa saman, austan sem vestan hafsins. Grænland, Ísland, Færeyjar, Stóra-Bretland og Noregur standa öll utan ESB. Saman höfum við möguleika á að þróa á jafnréttisgrunni samstarf við ESB sem ekki byggist á tilskipunum frá Brussel. Ég vona að Íslendingar kasti þeim möguleika ekki frá sér.
