Varnarmálin: „stóraukin framlög“ ofan  í svarthol?
—

Tjörvi Schiöth
23. feb, ’25

Utanríkisráðherra kallar eftir „stórauknum framlögum til öryggis- og varnarmála“.

Þegar stjórnmálamenn tala um að hækka útgjöld til hernaðarmála og NATO, þá er aldrei spurt:

1) Hvaðan kemur þessi peningur? Höfum við efni á þessu? Sem er þó alltaf spurt þegar talað er um að auka útgjöld t.d. til heilbrigðismála eða málefna sem raunverulega gagnast fólki.

2) Hvað græðum við eiginlega á þessum auknum útgjöldum til hernaðarmála? Hverju mun það breyta? Því er aldrei svarað heldur.

Hvernig stendur eiginlega á því að NATO-ríkin, sem bera sameiginlega ábyrgð á 70% af öllum hernaðarútgjöldum í heiminum, eru samt með svona tiltölulega litla heri og framleiða svona lítið af hergögnum (á mánaðar- eða ársgrundvelli)? Hvernig stendur á því að þrátt fyrir öll þessi gríðarlega háu útgjöld, þá tekst Rússlandi samt að framleiða fleiri skriðdreka og fleiri skotfæri (einkum fyrir stórskotalið) heldur en öll NATO-ríkin framleiða samanlagt? Meira að segja litla Norður-Kórea framleiðir meira af skotfærum fyrir stórskotalið heldur en Evrópa…

Þetta er þrátt fyrir að NATO-ríkin eyði 1.500 milljörðum bandaríkjadala ($1,5 trilljónum) í hernaðarútgjöld á hverju ári, samanborið við hernaðarútgjöld Rússlands sem eru $84 milljarðar. Samkvæmt mínum útreikningum er það 18 sinnum meira.

Í hvað fer eiginlega allur þessi peningur? Hverju mun það skila að setja meira fé í þetta? Það þýðir greinilega ekki bara að auka hernaðarútgjöld, eins og alltaf er talað um að gera (á mjög yfirborðskenndan hátt, samhengislaust og skilningslaust). Það þarf greinilega eitthvað að endurskipuleggja allan hergagnaðnaðinn á Vesturlöndum og heri þessara landa ef það á verulega að bæta hernaðargetu NATO-ríkja. Þetta er aldrei rætt.

Málið er auðvitað að þessi hergagnaiðnaður í Bandaríkjunum og Vestur-Evrópu, hið svokallaða „military-industrial complex“ (her-iðnaðar samsteypa) eins og Dwight Eisenhower kallaði það (og varaði við), er nánast alfarið einkarekinn. Þetta er þess vegna eitt allsherjar risastórt „grift“. Örugglega eitt mesta grift allra tíma (ásamt þessum $200 milljörðum sem voru sendir til Úkraínu, eins spilltasta lands í heimi, þegar Zelensky var spurður sagðist hann aðeins hafa fengið „$75 milljarða“ af þessum peningum, og veit síðan ekkert hvert restin fór).

Mest allur peningurinn sem fer í hernaðarútgjöld virðist bara enda sem gróði í vasanum hjá einkareknum vopnaframleiðslufyrirtækjum, frekar en að skila sér í raunverulega aukinni hergagnaframleiðslu eða hernaðargetu. Því annars væri NATO að framleiða 18 sinnum meira af vopnum heldur en Rússland – ef við værum virkilega að fá fyrir pengininn það sem við leggjum í þessi mál.

Ef ekki 18 sinnum meira, þá allavega eitthvað meira heldur en Rússland. En verðmiðinn á vopnunum sem NATO-ríkin framleiða er yfirleitt miklu hærri heldur en á vopnum Rússa sem eru ódýr í samanburði. Þetta verður að taka með í reikninginn. En eru vestræn vopn og vestræn skotfæri virkilega meira en 18 sinnum dýrari í framleiðslu heldur en rússnesk vopn? Ef vestræn vopn eru svona svakalega dýr í framleiðslu, er það ekki alvarlegt vandamál sem hamlar aukinni framleiðslu og þarf að laga?

Þannig að hvað græðir litla Ísland eiginlega á því að fara að henda okkar dýrmæta fé ofan í þetta svarthol? Sem er auðvitað bara dropi í hafið í stóra samhenginu, bara klink í samanburði við þessa $1.500 milljarða sem eru öll hernaðarútgjöld NATO, og mun þess vegna ekki breyta neinu heldur væri algjör peningasóun.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Nýjustu greinar

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.