Norskur krati bugtar sig í Washington
—

Ögmundur Jónasson
10. sep, ’24

Í byrjun árs, nánar tiltekið hinn 31. janúar, fengu þau hjá Heritage Foundation í Washington mikinn aufúsugest í heimsókn. Þetta var Jens Stoltenberg, framkvæmdastjóri NATÓ.

Til upplýsingar skal þess getið að Heritage Foundation er hægri sinnuð hugmyndaveita sem stofnuð var fyrir hálfri öld, árið 1973, að sögn til að standa vörð um bandarísk gildi, frelsi og lýðræði og efla BNA í hvívetna heima og heiman. Og trú hugsjónum sínum vilja þau hjá Heritage halda útgjöldum hins opinbera í skefjum, nema þá til hermála, þar megi gjarnan gefa í.

Og það var einmitt þarna sem Stoltenberg sló í gegn. Áður en hann fór í erindi sínu í saumana á fjárstreymi til vopnaframleiðslu þræddi hann allar heimsálfur, ræddi stríð og frið, ógnir og tækifæri, hvar þyrfti að verjast og hvar mætti sækja fram. Í þessari yfirferð vísaði framkvæmdastjóri NATÓ í átök og hættusvæði og tilnefndi ógnvalda og allt hið illa sem hinn frjálsi friðelskandi heimur stæði frammi fyrir. Einhverra hluta vegna var Gaza svæðið ekki að finna í þessari yfirferð né var minnst á hernaðarofsóknir á hendur Kúrdum í landamærahéruðum Tyrklands og barátta gegn ásælnum nýlenduöflum í Afríku var aldrei nefnd. En hvað um það, meginþemað hjá framkvæmdastjóranum var sem áður segir vopnavæðing NATÓ-ríkja.

Gefum Jens Stoltenberg orðið í ávarpi sínu til Heritage hugveitunnar:

”Árum saman hafa Bandaríkin gagnrýnt bandalagsþjóðir sínar í NATÓ fyrir að verja ekki nægu fé til varnarmála. Það er réttmæt gagnrýni. Og fyrir þetta vil ég hrósa leiðtogum Bandaríkjanna. En nú hefur orðið breyting á. Öll bandalagsríkin hafa aukið útgjöld til varnarmála. Aukningin nemur 450 milljörðum Bandaríkjadala.
Samherjarnir í NATÓ hafa skuldbundið sig til að verja að minnsta kosti 2% af landsframleiðslu til varnarmála og margir þeirra eru þegar komnir yfir þetta hlutfall. Til dæmis ætla Pólverjar að verja meira en 4% þjóðarframleiðslunnar til varnarmála í ár, meira en nokkur önnur NATÓ þjóð.
Því meiri peningar, þeim mun öflugri verður hergagnaiðnaðurinn. NATÓ skapar þannig markað fyrir hergagnaiðnaðinn.
Ef litið er til tveggja undangenginna ára þá hafa NATÓ ríki samþykkt að kaupa hergögn fyrir 120 milljarða Bandaríkjadala frá bandarískum framleiðendum. Þar með eru taldar þúsundir flugskeyta til Bretlands, Finnlands og Litháen, mörg hundruð Abrams skriðdrekar til Póllands og Rúmeníu og mörg hundruð F-35 orrustuþotur til hinna ýmsu NATÓ ríkja í Evrópu – samanlagt 600 talsins fyrir árið 2030.
Frá Arizona til Virginíu, frá Florida til Washington ríkis eru bandarísk störf háð sölu inn á evrópskan og kanadískan varnarmálamarkað. Það sem þið framleiðið færir fólki öryggi. Og það sem bandamenn ykkar kaupa styrkir bandaríska viðskiptahagsmuni. Svo að NATÓ er gulls ígildi fyrir Bandaríkin.”

Orðalagið er gamalkunnugt, hernaðarútgjöld heita varnarútgjöld og hermálaráðuneytið Pentagon heitir að sjálfsögðu Varnarmálaráðuneytið eins og það hét í Víetnamstríðinu, í innrásunum í Írak, Afganistan og Líbíu. Bandaríkin eiga með öðrum orðum í stöðugri varnarbaráttu.

Það sem er umhugsunarvert er að hér er vitnað í orð fyrrum formanns norskra jafnaðarmanna og forsætisráðherra Noregs. Stuðningur norrænna krata við NATÓ er ekki nýr af nálinni en nýtilkominn er jafn afdráttarlaus stuðningur við hergagnaiðnaðinn og þarna birtist; þann sama hergagnaiðnað og Eisenhower, þáverandi forseti Bandaríkjanna, varaði við um miðja síðustu öld, sagði að mætti aldrei verða leiðandi afl, því að réðu hagsmunir hans ferðinni yrði stöðugur ófriður.
Það hafa reynst orð að sönnu.

Birtist á heimasíðu höfundar 7. september sl. og í helgarblaði Morgunblaðsins 09/10.09.24.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Nýjustu greinar

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.