Leiksýning Trumps í Karíbahafi
—

Andri Sigurðsson
2. sep, ’25

Bandaríkin hafa sent þrjú herskip með rúmlega fjögur þúsund hermönnum inn í suðurhluta Karíbahafsins í tengslum við meintar aðgerðir sínar gegn glæpagengjum og fíkniefnasmyglurum sem Trump-stjórnin segir að herji á Bandarískan almenning. Þá hafa Bandarísk stjórnvöld lagt fé til höfuðs Nicolás Maduro, forseta Venesúela, að upphæð 50 milljón dollara og sakað hann um að fara fyrir fíkniefnahópnum Cartel de los Soles, sem Bandaríkin hafa skilgreint sem hryðjuverkasamtök.

Hins vegar hafa Bandaríkin aflétt þvingunum á olíurisann Chevron til að sækja og vinna meira af venesúelskri olíu en Venesúela býr yfir stærstu olíu auðlindum heims. Það er þróun sem hófst í forsetatíð Bidens eftir langvarandi efnahagsþvinganir gegn landinu sem enn sér ekki fyrir endann á. Auk þess samdi Bandarísk sendinefnd sem hitti Maduro stjórnina í janúar um að sex fangar yrðu leystir úr haldi. 

Þessar mótsagnakenndu staðreyndir endurspegla innri átök í Trump-stjórninni. Á meðan harðlínumenn eins og utanríkisráðherrann Marco Rubio vilja koma Maduro frá völdum, er Trump að opna á frekari viðskipti til að þóknast olíuframleiðendum heima fyrir. Sjálfur hefur Trump talað fjálglega um valdaskipti í Venesúela en í ræðu á fundi Repúblikana árið 2023 hrósaði hann sér fyrir tilraunir við að komast yfir olíu auðlindir Venesúela:

“Þegar ég hætti [sem forseti fyrra sinn] var Venesúela við það að hrynja. Við hefðum getað tekið það yfir; við hefðum náð allri olíunni; hún hefði verið þarna í næsta húsi.” — Donald Trump

Segja Maduro höfuð glæpahóps

Trump-stjórnin hefur reynt að réttlæta aðgerðirnar með því að tengja Maduro við alþjóðlega glæpahópa líkt og Tren de Aragua. Þessar ásakanir eru vafasamar en jafnvel bandaríska leyniþjónustan hefur dregið í efa trúverðugleika þeirra samkvæmt New York Times. Þá eru uppi deilur um það hvort hinn hópurinn, Cartel de la Soles, sé yfir höfuð til.  Þá hefur Claudia Sheinbaum, forseti Mexíkó, opinberlega hafnað ásökunum Bandaríkjanna og komið Maduro til varnar, og sagt að engar sannanir liggi fyrir meintum tengslum við glæpahópana.

Þessi taktík er ekki ný í bandarískri utanríkisstefnu. „Skrímslavæðing“ andstæðinga, hvort sem það er Hamas, Saddam Hussein eða nú Maduro, er klassísk áróðurstaktík til að réttlæta hernaðaraðgerðir eða önnur afskipti. Það er miklu auðveldara að selja almenningi innrás, valdaskipti, eða jafnvel þjóðarmorð ef „óvinurinn“ er ekki bara pólitískur andstæðingur heldur fíkniefnasmyglari eða jafnvel hryðjuverkamaður.

Áratugir af árásum á Venesúela

Saga bandarískra afskipta af Venesúela nær langt aftur. Allir bandarískir forsetar síðan árið 2000 hafa á einn eða annan hátt reynt að koma stjórn landsins frá völdum. Það er eftir að hin svokallaða Chavismo-hreyfing, hreyfing verkafólks og bænda í Venesúela, komst til valda undir stjórn Hugo Chavez. George W. Bush studdi valdaránstilraun strax árið 2002 sem brotin var á bak aftur. Obama innleiddi harðar efnahagsþvinganir og Trump ákvað svo einhliða að Juan Guaidó nokkur yrði forseta landsins árið 2019 (með stuðningi ríkisstjórnar Íslands). Biden hélt áfram með lamandi efnahagsþvinganir þegar hann var forseti og nú hefur Trump aftur tekið við og heldur áfram sömu stefnu.

Efnahagsþvinganirnar hafa verið sérstaklega hrikalegar. Samkvæmt hagfræðingnum Jeffrey Sachs og Center for Economic and Policy Research hafa þær kostað tugþúsundir mannslífa og valdið efnahagshruni sem leiddi til þess að  landsframleiðsla Venesúela lækkaði um 75% milli áranna 2013 og 2020. Bandaríkin hafa einnig stolið milljörðum dollara af eignum Venesúela, þar á meðal gullforða landsins í Englandi og olíueignum í Bandaríkjunum en Venesúela rak fjölda bensínstöðva undir heitinu Citgo. John Bolton, fyrrum öryggisráðgjafi Trumps, viðurkenndi opinskátt að olían væri aðalmarkmiðið þegar hann sagði að það væri „mikill munur“ fyrir bandarísk olíufyrirtæki ef þau gætu starfað í Venesúela.

Þrátt fyrir allar þessar tilraunir, þar á meðal Operation Gideon árið 2020, þar sem tveir fyrrverandi sérsveitarmenn úr Bandaríska hernum reyndu að handtaka Maduro með hjálp venesúelskra uppreisnarmanna – og fleiri tilrauna við að ráða Maduro af dögum – hefur stjórnin í Caracas haldið velli.

Ólíklegt að Bandaríkin hefji innrás

Þrátt fyrir hótanir og Bandarísk herskip í Karíbahafi er ólíklegt að Bandaríkin geti eða vilji ráðast inn í Venesúela á þessum tímapunkti. Fjöldi hermanna sem eru um borð í USS Iwo Jima og telja í mesta lagi nokkur þúsund, eru langt frá því að vera nógu margir til innrásar í land sem hefur yfir að ráða hundruð þúsunda hermanna og varaherlið sem hefur haldið tryggð við Maduro og Chavismo hreyfinguna. Efnahagsþvinganir Bandaríkjanna hafa ekki skilað tilætluðum árangri en þeim var ætlað að veikja stuðning verkafólks við ríkisstjórnina. Auk þess hefur Venesúela nýlega aukið tengsl sín og samvinnu við Rússa og Kínverja.

Slík innrás myndi líklega krefjast tugþúsunda ef ekki hundruð þúsunda hermanna en Bandaríkin hafa ekki ráðist inn í annað land á svæðinu síðan 1989 þegar Bandaríkjaher réðist inn í Panama með 27 þúsund hermönnum. Þess má geta að sú innrás og valdarán var réttlétt með því að Manuel Noriega forseti Panama, sem áratugina á undan hafði verið náinn bandamaður Bandaríkjanna, væri glæpamaður og bæri ábyrgð á fíkniefnasmygli, alveg eins og Bandaríkin ásaka nú Maduro um með sama hætti.

Líklegra er að um samningataktík Trumps sé að ræða til að knýja fram eftirgjöf, sérstaklega varðandi aðgang að hráolíu. En á sama tími þarf Trump að friðþægja herskáum nýíhaldsmönnum líkt og Marco Rubio sem hefur ítrekað kallað Maduro einræðisherra. Leikhús fáránleikans heldur áfram, en raunveruleg innrás virðist ólíkleg að svo stöddu.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Nýjustu greinar

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.