Donroe-kenningin útskýrir árásir Trumps á Rómönsku Ameríku
—

Ben Norton
9. nóv, ’25

Í þessum þætti af Geopolitical Economy Report fjallar Ben Norton um hvernig stjórn Donalds Trumps er að endurvekja Monroe-kenninguna frá 1823, sem æðstu embættismenn kalla nú Donroe-kenninguna. Þessi nýlendustefna lýsir því í raun yfir að Rómanska Ameríka sé bakgarður bandaríska heimsveldisins og að Bandaríkin hafi rétt til að ráða för um allt á vesturhveli jarðar.


Á fyrsta ári síns annars kjörtímabils hefur Trump-stjórnin drepið tugi saklausra sjómanna í Karíbahafi, lagt viðskiptaþvinganir á Kólumbíu, hótað að yfirtaka Panamaskurðinn, hert umsátur á Kúbu og skipað CIA að ræna eða myrða forseta Venesúela. Á sama tíma hefur Trump boðið bandamönnum sínum gríðarlegan fjárhagsstuðning en Argentína fékk 82 milljarða dollara til að bjarga frjálshyggjuverkefni Javier Milei og tryggja honum endurkjör.

Bandaríkin eru með þrjú meginmarkmið á svæðinu. Í fyrsta lagi vilja þau hagnýta ríkulegar náttúruauðlindir Rómönsku-Ameríku, þar á meðal olíu, jarðgas, litín (liþíum) og önnur steinefni. Í öðru lagi vilja þau rjúfa öll tengsl svæðisins við Kína, sem er nú þegar stærsti viðskiptaaðili Rómönsku Ameríku. Í þriðja lagi vilja þau steypa öllum sjálfstæðum vinstristjórnum af stóli og koma í þeirra stað hægristjórnum sem halda launum verkafólks lágum svo bandarísk fyrirtæki geti flutt framleiðslu sína frá Asíu til Rómönsku Ameríku.

Trump heldur því fram að hann sé að berjast gegn fíkniefnasmygli, en þetta er lygi sem minnir á réttlætingarnar og fullyrðingar um gereyðingarvopn sem Bandaríkin notuðu til að ráðast inn í Írak. Samkvæmt Bandarískum njósnastofnunum kemur nánast ekkert af fentanýlinu sem flæðir til Bandaríkjanna frá Venesúela. Reyndin er sú að Bandaríkin hafa í áratugi stutt verstu fíkniefnasmyglara svæðisins, eins og Álvaro Uribe, fyrrverandi forseta Kólumbíu, sem bandarísk stjórnvöld hafa vitað í áratugi að er einn öflugasti fíkniefnasmyglari Rómönsku-Ameríku en hafa engu að síður stutt af heilum hug.

Financial Times greindi frá því að raunveruleg markmið Bandaríkjanna séu að steypa stjórn Venesúela, nýta olíubirgðir landsins og rjúfa tengsl þess við Kína, Rússland og Íran. Þetta er ekki nýtt – Bandaríkin hafa steypt að minnsta kosti 41 ríkisstjórn af stóli í Rómönsku-Ameríku á árunum 1898 til 1994. Munurinn er hins vegar sá að Trump er stoltur af því að fylgja nýlendustefnu og leynir því ekki. Hann segir það sem ekki má segja upphátt og hefur með því afhjúpað bandaríska heimsveldið.

Um þessa heildarmynd fjallar Ben Norton hér á sinn skipulega hátt studdan sláandi sýnidæmum, nú þegar bandarísk árás á Venesúela verður sennilegri með hverjum degi.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Nýjustu greinar

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.