Almannatengsl hafa yfirtekið fréttirnar
—

Jón Karl Stefánsson
17. apr, ’24

Samkvæmt bandarísku stofnuninni Bureau of Labor Statistics (BLS) (https://www.bls.gov/) störfuðu um 58,500 einstaklingar sem „news analysts, reporters, and journalists“ í Bandaríkjunum árið 2022. Miðgildi launa þeirra var um 55,960 Bandaríkjadalir á ári og því er spáð að þessum störfum fækki um 3% á næstu 10 árum. Þeim mun því fækka um 1.900 á þessu tímabili.

Á sama tíma störfuðu um 297.100 einstaklingar sem almannatenglar (Public Relations Specialists) í Bandaríkjunum. Miðgildi launa þeirra voru um 67.440 Bandaríkjadalir á ári og því er spáð að þessum störfum fjölgi um 6% á næstu 10 árum. Þeim mun því líklega fjölga um 18.000 á næstu árum.

Þróunin er svipuð í öðrum Vestrænum ríkjum. Í Bretlandi starfa nú 73.000 einstaklingar í blaðamennsku, en 86.000 í Almannatengslum samkvæmt þeirra hagstofu, (Office for National Statistics (ONS): https://www.ons.gov.uk/) og í Kanada eru 12.000 starfandi blaðamenn en 69.900 starfa í almannatengslum, markaðsmálum og auglýsingageiranum (Statistics Canada: https://www.statcan.gc.ca/).

Á Íslandi eru almannatengsl einnig í örum vexti. Á milli áranna 2013 og 2023 fjölgaði fyrirtækjum á sviði almannatengsla úr 23 í 34, Auglýsingastofum fjölgaði úr 279 í 357 og fyrirtækjum á sviði auglýsingamiðlunar fjölgaði úr 59 í 70.

Á sama tíma er ástandið svart fyrir blaðamenn. Í skýrslu Sigríðar Daggar Auðunsdóttur, formanns blaðamannafélags Íslands kemur fram að frá árinu 2018 til 2020 fækkaði starfandi fólki í fjölmiðlum um tæplega helming, enda rennur helmingur auglýsingafjár á Íslandi nú til erlendra tæknirisa á borð við Facebook og Google. Erfitt er að finna nákvæman fjölda á þeim sem geta lifað af því að vera blaðamenn á Íslandi. Heildarfjöldi þeirra sem starfa við fjölmiðlun á Íslandi er, samkvæmt Sigríði, um 800, en þetta er ekki fjöldi þeirra sem starfa sem blaðamenn heldur allir þeir sem skráðir eru sem starfandi í fjölmiðlum. Þegar listi yfir skráða félaga í Blaðamannafélagi Íslands er skoðaður sést að þónokkrir þeirra sem eru skráðir sem blaðamenn starfa fyrir önnur fyrirtæki, meðal annars á sviðum almannatengsla og markaðsmála.

Rannsókn Eddu Sifjar Pálsdóttir, „Af hverju hættir fólk í blaða- og fréttamennsku“ frá árinu 2014 leiddi meðal annars í ljós að flestir þeir sem hættu að starfa sem blaðamenn fóru að vinna við almannatengsl eða önnur störf tengd upplýsingagjöf. Þetta fólk sótti í hærri laun og hentugri vinnutíma.

Í stuttu máli: Almannatengsl eru nú miklu stærri og arðbærari iðnaður en hefðbundin frétta- og blaðamennska. Þetta gæti komið einhverjum á óvart, enda eru blaðamenn mun sýnilegri hópur en almannatenglar. Þetta þýðir að langmest af þeim upplýsingum sem við innbyrðum nú sem fréttir eru í raun unnar á almannatengslaskrifstofum sem hafa það hlutverk að þjóna hagsmunum þeirra sem borga fyrir þjónustu þeirra. Við verðum að vera meðvituð um þetta.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Afríka talar – Þú verður að heyra þessa rödd!

Afríka talar – Þú verður að heyra þessa rödd!

Ögmundur Jónasson

Æ oftar gerist það að okkur berast róttækar raddir með veraldarvefnum sunnan úr Afríku; raddir sem afhjúpa kúgunar- og arðránsstefnu nýlenduveldanna, bæði gamalla tíma …

Nýjustu greinar

„Cope“ Illuga

„Cope“ Illuga

Andri Sigurðsson
Illuga Jökulssyni er mikið niðri fyrir þessa dagana. Á milli þess sem hann tekur þátt í jólabókaflóðinu þeytist hann helst fram á ritvöllinn til…
Afríka talar – Þú verður að heyra þessa rödd!

Afríka talar – Þú verður að heyra þessa rödd!

Ögmundur Jónasson

Æ oftar gerist það að okkur berast róttækar raddir með veraldarvefnum sunnan úr Afríku; raddir sem afhjúpa kúgunar- og arðránsstefnu nýlenduveldanna, bæði gamalla tíma …

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.