Sósíalismi er valkostur við frjálslynda vinstrið og hægrið
—

Fulltrúar Sósíalistaflokksins í borgarstjórn — sem ákváðu án breiðs samkomulags innan flokksins að taka þátt í meirihlutasamstarfi Samfylkingarinnar — hafa ekki sýnt fram á árangur af samstarfinu. Fyrirsjáanlega. Óánægja með meirihlutann hefur aðeins aukist síðan hann tók við. Þessir sömu fulltrúar eru nú farnir úr flokksstarfinu.

Ég skil aldrei hvers vegna Sanna Magadalena, sem hafði fáum árum fyrr neitað að taka þátt í samstarfi við kratana og skrifaði um það fræga grein með Gunnari Smára með vísunum í ekki ómerkari mann en Malcom X, þegar það lág alltaf fyrir að vinstriflokkarnir voru óvinsælir meðal hluta verkafólks og að sósíalistar voru ekki með nóg fylgi til þess að gera neinar raunverulegar kröfur um breytingar. Skilaboðin til kjósenda voru að flokkurinn væri í raun ekkert öðruvísi en krata vinstrið.

Að hoppa upp í með frjálslynda vinstrinu var aldrei neitt annað en skammtímalausn sem myndi á endanum koma í bakið á flokknum ef markmiðið var þá að byggja upp raunverulegan sósíalistaflokk sem valkost við Samfylkinguna og VG.

Staða sósíalismans á vesturlöndum er auðvitað verulega slæm eftir áratugi af and-kommúnisma og afneitun á marxískri og sósíalískri þekkingu. Ég hef sjálfur reynt að lesa mér til um söguna og hugmyndafræði sósíalista síðustu árin en vissi í raun lítið um hvað sósíalismi væri þegar ég tók þátt í að stofna flokkinn 2017 með mörgu öðru góðu fólki.

Sanna Magdalena og þeir sem gengu „de facto“ úr flokknum völdu frjálslynda vinstrið fram yfir að reyna að byggja upp raunverulegan sósíalískan flokk með rætur í hinni alþjóðlegu hreyfingu sósíalista. Róttæknin sem glitti stundum í hjá Sönnu var á endanum aðeins áferð, form en ekki innihald.

Staðreyndin er að sósíalísk þekking var á frjálshyggjutímanum við það að glatast algjörlega úr hreyfingunni og í raun má segja að vinstrið á Íslandi hefi að mestu glatað henni fyrir utan tilraunir Alþýðufylkingarinnar. Gunnar Smári með stofnun Sósíalistaflokksins hefði getað sameinað sósíalista í einn flokk en í staðin skildi hann fólkið í Alþýðufylkingunni eftir og gerði ekkert til þess að eiga í samstarfi við reynslu mikið fólk sem hafði starfað þar og bjó yfir þekkingu á sósíalisma sem var ekki til staðar hjá honum sjálfum.

Ég áttaði mig ekki á þessu á þeim tíma en sé núna hverskonar mistök þetta voru. Sósíalistaflokkurinn undir forystu Gunnar Smára vildi aldrei skilgrein sig á neinn hátt eða útskýra hugmyndafræðina sem átti að byggja á. Ástæðan var að hann var haldinn fordómum gagnvart marxistum og öllum sem vildu læra af sögunni og voru ekki tilbúnir að henda Marx og Lenín á haugana.

Skömmu áður en Gunnar Smári tapaði kosningunum á ársfundi flokksins í fyrra hóf hann að gefa í skyn að andstæðingar hans í flokknum væru hættulegir “stalínistar” og spyrti þeim við MAGA hreyfingu Trumps. Hann hefði getað sætt sig við að tapa í lýðræðislegum kosningum en í staðin ákvað hann að snúast gegn fyrrum félögum sínum og skrifa um það fjölda pistla þar sem hann kallaði nýja forystu öllum illum nöfnum þess í milli sem hann kenndi þeim um minnkandi fylgi í könnunum. Eitthvað sem hann bar víst enga ábyrgð á. Þó hann sjálfur hafi verið stofnandi flokksins og driffjöður alla tíð. Það þarf ekki mikla rökhugsun til þess að sjá að Gunnar Smári og Sanna báru sína ábyrgð á fylgistapinu. Úrsögn helstu stuðningsmanna þeirra strax eftir tapið sendi skýr skilaboð um að flokkurinn væri ónýtur í þeirra augum.

Uppbygging raunverulegs sósíalísk flokks mun taka langan tíma því að sósíalistar verða á margan hátt að byrja frá byrjun. Verkefnið er til að byrja með falið í því að endurreisa sósíalíska þekkingu, skipulag, og hugmyndafræði. Það verður ekki gert á einni nóttu. Hitt er að með því að taka skýra afstöðu gegn frjálslynda vinstrinu og kapítalismanum verður flokkurinn sjálfkrafa einangraður á jaðrinum og útskúfaður af fjölmiðlum af mun meira mæli. Með því að halla sér upp að frjálslynda vinstrinu stendur ekki sama ógn af flokknum og honum var því tekið opnari örmum meðal borgarastéttarinnar sem stjórnar flestum fjölmiðlum landsins. Þetta sést vel á því hversu vinsæl og vel liðin Sanna Magadalena er á meðan fjölmiðlar fjalla aðeins á neikvæðan hátt um núvernadi forystufólk, líkt og Karl Héðinn og Sæþór Benjamín sem neita að gefa eftir.

Með því að taka sér stöðu með frjálslynda vinstrinu útilokaði Sósíalistaflokkurinn undir stjórn Gunnar Smára og Sönnu Magdalenu í raun að hægt væri að höfða til alls verkafólks. Eitthvað sem Sósíalistaflokkur, ekki ósvipað og verkalýðsfélög, verður að gera. Það þýðir að höfða til og ná til menningarlega íhaldssamara verkafólks en ekki aðeins frjálslyndari kjósenda. Kapítalisminn gerir nefnilega ekki upp á milli verkafólks, fátæktargildrurnar eru þær sömu hvort sem viðkomandi þyki vókismi jákvæður eða neikvæður. Sósíalistaflokkur verður að vera valkostur við bæði hægrið og frjálslynda vinstrið sem hefur verið allsráðandi innan vinstristjórnmála síðustu áratugi og er stjórnað af ákveðinni millistétt sem hefur að mörgu leiti glataða öllum tengslum við verkafólk.

Valið er því í raun einfalt en ekki án afleiðinga. Gakktu til liðs við frjálslynda vinstrið og þér verður tekið opnum örmum af sérfræðinga- og yfirmannastéttinni sem stjórnar stofnunum samfélagsins. En ekki halda að þú munir ná að breyta nokkru sem skiptir máli. Eða taktu slaginn og gakktu hinn langa og torvelda veg stéttabaráttu og byltingarsinnaðra sósíalista. Þú munt mæta útskúfun og fordómum af sama fólki en ef þú grundvallar baráttuna í Marx og hinni sögulegu sósíalísku hreyfingu getur þú breytt öllu.