Þar sem sauðargæru gerist ekki þörf
—
Mynd: Larry Fink, yfirforstjóri stærsta fjárfestingarsjóðs heims, BlackRock, er jafnframt æðsti framkvæmdastjóri WEF og forseti þingsns í Davos í janúar
Hvar skyldi það nú vera sem úlfar þurfa ekki að villa á sér heimildir? Áður en ég svara því langar mig til að segja frá samræðu sem ég átti við gamlan grískan sósíalista sem ég hitti í Grikklandi í haust. Gamalreyndur var hann og kallar ekki allt ömmu sína, hafði fengið að finna til tevatnsins í fangelsum herforingjastjórnar árum saman [hún stjórnaði Grikklandi 1967–1974, ritstj.]. Einn af þessum mönnum sem aldrei verða keyptir.
Það er af sem áður var sagði hann, að til væru alvöru alþjóðasambönd sósíalista og verkalýðssamtaka af ýmsum gerðum og litbrigðum. Nú væru þau bara þrjú alþjóðasamböndin sem bragð væri að, alþjóðasamband valdstjórnarmanna, þar væri á bak við grímurnar gagnkvæmur skilningur. Svo væri það alþjóðasamband mafíósa, þeirra sem skirrast ekki við að beita óheiðarlegum vinnubrögðum til að komast yfir völd og auð, sífellt dansandi á landamærum lögbrota og siðleysis. Þetta væru auðkýfingarnir sem væru orðnir valdameiri en nokkru sinni. Að lokum væri það svo alþjóðasamband bjúrókrata – skrifræðið væri alls staðar samt við sig – sennilega samheldnasta blokkin sem sameinaðist um að draga niður í öllu lýðræðisskvaldri. Það var greinilega Kafka-gerðin af bjúrokrötum sem hann hafði í huga.
Og þá erum við komin á fund World Economic Forum (WEF) í Davos í Sviss. Þar koma nefnilega reglulega saman að ráða ráðum sínum valdstjórnarmennirnir, mafíósarnir og bjúrókratarnir, varnarmúr heimskapítalismans, fullkomin samstaða og allir gærulausir. Enginn þarf að sýnast.
Það er helst í fréttaflutningnum sem umbúðirnar verða ógagnsæjar. Forsætisráðherra Kanada var þannig eftir síðasta fund orðinn málsvari hins lagalega og reglubundna heimskerfis sem þurfi umfram allt að vernda. Þegar betur var að gáð var það hins vegar heimskapítalisminn sem þyrfti verndar við vegna óhemjugangsins í Donald Trump Bandaríkjaforseta. Af þeim sökum þurfi að endurskoða sitthvað í hinu alþjóðlega samskiptakerfi.
En heimspressan hélt sig við „tímamótaræðu“ Carney forsætisráðherra um laga- og reglukerfi heimsins og öll gildin sem við ættum og væri nú vegið að. Gleymum því ekki, bætti hann við, styrkur þessara gilda væri háður aflsmunum okkar, og heima fyrir í Kanada væri ríkisstjórn sín einmitt í sérstöku átaki til að auka það afl: „Síðan ríkisstjórn mín komst til valda höfum við lækkað skatta a tekjur, fjármagnsgróða og fjárfestingar… og í lok þessa áratugar munum við hafa tvöfaldað útgjöld til varnarmála og það gerum við á þann hátt að við styrkjum innlendan iðnað”. Sem sagt vígvæðing sem aldrei fyrr, væntanlega til að verja þau gildi sem fram komu í framangreindri forgangsröðun.
Auðvitað féll þetta í góðan jarðveg hjá þeim sem sátu fundinn í Davos. Stofnað var til World Economic Forum í byrjum áttunda áratugar síðustu aldar, beinlínis til höfuðs lýðræðislegu alþjóðakerfi. Í stefnuskránni segir hreint út að alþjóðavæddum heimi verði best stýrt af “sjálfvalinni” samstöðusveit fjölþjóðafyrirtækja, ríkisstjórna og almannasamtaka!
Ekki verður skilið við forsætisráðherrann kanadíska án þess að geta gamansögu hans í Davos sem þótti svo frábær að hún flýgur enn um heiminn. Ef þú situr ekki við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar, sagði Mark Carney, þá endarðu á matseðlinum.
Þarna erum við komin æði langt frá framtíðarsýn bestu manna við smíði hinna Sameinuðu þjóða í kjölfar seinna stríðs um aðkomu heimsbyggðarinnar allrar að gerð regluverks um líf okkar hér á jörðu.
Nú erum við hins vegar að stíga inn í heim þar sem allir vilja gerast stórveldi til að geta stýrt öllum hinum. Og þar var forsætisráðherra Kanada á endanum staddur þrátt fyrir allt tal sitt um mikilvægi alþjóðlegra stofnana.
Í spjalli úlfanna í Davos var upplýst um sitthvað sem kemur okkur Íslendingum við. Finnski forsetinn Stubb sagði þannig að menn ræddu það nú af alvöru í Brussel að stytta innlimunarferli umsóknarríkja að Evrópusambandinu, kippa þeim inn sem hraðast og laga síðan það sem á vantaði í aðlögun í rólegheitum. Nefndi hann Úkraínu, Noreg og Ísland og gat þess reyndar einnig í þessu samhengi að ESB ætti nú í viðræðum við Ísland. Er það ef til vill þetta sem Kristrún forsætisráðherra á við þegar hún segir Evrópu vera komna á dagskrá?
Og að lokum um stólinn við borðið og þá hættu að enda á matseðlinum. Ég er ekki viss um að Íslendingar eigi að hlæja mikið að þessum brandara. Í það minnsta ekki þau sem vilja ólm komast inn fyrir dyr í Brussel. Við það misstum við nefnilega sæti okkar við samningaborð heimsins.
Síðustu fréttir frá Brussel eru þær að Lissabon sáttmálinn þyki ekki lengur nægja til þess að þrengja neitunarvald aðildarríkja, til gæti staðið að innleiða skipan þar sem aðeins stærstu ríki ESB komi að ákvarðanatöku um alvörumálin. Hin ríkin undirriti skuldbindingu um að fallast á það sem þau ákveði. Svipað og Þorgerður Katrín utanríkisráðherra gerði í maí síðastliðnum í Brussel varðandi utanríkismál.
Heldur fljót á sér að láta taka undan sér stólinn og gerast forréttur á veisluborði gömlu nýlenduvelda Evrópu sem greinilega luma enn á gömlum órum um heimsyfirráð.
Greinin birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 07/08.02.26.
