Hver er munurinn á Zionisma og gyðingdómi?

Ólafur Gíslason
4. desember, 2023
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.

Í umræðunni er þessum hugtökum, zionisma og gyðingdómi, stöðugt ruglað saman að því er virðist í pólitískum tilgangi. Gyðingdómur er trúarbrögð sem hafa ekkert með þjóðerni að gera, frekar en önnur trúarbrögð. Fyrirheitna landið í gyðingdómi er „hin heilaga Jerúsalem“ og þetta fyrirheitna land er það sama og „himnaríki“ í kristindómi. „Hin heilaga Jerúsalem“ er hugmynd sem á sér enga hlutstæða landfræðilega stöðu eða landamæri.

Sá „Exódus“ sem sagt er frá í 5. Mósebók er leiðin úr þrældómi og ánauð afkomenda Abrahams, Ísaks og Jakobs í Egyptalandi til hinnar himnesku vistarveru. Leiðin til algjörs frelsis, algjörra yfirráða yfir eigin örlögum og algjörrar hamingju, ferðalag sem á sér ekki landfræðilega skilgreind landamæri, heldur vistarveru sem er huglæg og óhöndlanleg í efnislegri og landfræðilegri merkingu.

Zionismi er hugmyndafræði sem felur í sér þá viðleitni að umbreyta trúarbrögðum í þjóðernishyggju, þar sem „fyrirheitna landið“ verður landfræðilegt „föðurland“ allra sem játast gyðingdómi eða eiga ættir að rekja til hans. Zionismi er þjóðernishyggja sem leitast við að gefa öllum iðkendum gyðingdóms eitt „föðurland“ án tillits landfræðilegs uppruna þeirra eða kynþáttar. Allir játendur gyðingdóms og allir afkomendur gyðinga (án tillits til trúar eða trúleysis) eiga sér ríkisborgararétt í þessu „föðurlandi“, sem Móses er sagður hafa fært þeim.

Þessi hugmynd um trúarlegar forsendur þjóðernis á sér enga hliðstæðu í samfélagi þjóðanna.

Við segjum að Frakkland sé föðurland Frakka, án tillits til trúarbragða. Ísland er ríki Íslendinga og Danmörk er ríki Dana án tillits til trúarbragða. Ísraelsríki er ekki ríki Ísraela, því það er ríki gyðinga. Þetta er staðfest í stjórnarskrá Ísraelsríkis.

Ef Ísrael væri ríki Ísraela væru allir íbúar ríkisins jafnir fyrir lögum þess. Þess vegna má ekki segja um Ísrael að það sé ríki Ísraelsmanna, því þetta hugtak er ekki viðurkennt í stjórnarskrá ríkisins. Ísrael er ríki gyðinga og undirsáta þeirra.

Þeir sem nota hugtakið Ísraelar um íbúa Ísraels eru „and-zionistar“ því þeir viðurkenna ekki ólíka réttarstöðu á forsendu trúarbragða.

Eru allir „and-zionistar“ þá „gyðingahatarar“ eins og Benjamin Netanjahu heldur fram og víða kemur fram í fréttaumfjöllun vestrænna fjölmiðla?

Nei, auðvitað ekki, en þeir eru sér meðvitaðir um muninn á hinni jarðnesku og himnesku Jerúsalem.

Þessi misskilningur veður uppi í allri umræðu og fréttamiðlun um Palestínuvandann.

Það eru ekki allir gyðingar zionistar, og zionismi er ekki trúarbrögð, heldir pólitísk stefna sem byggir á þjóðernishyggju er varð til í Evrópu á 19. öld og tengdist rómantísku stefnunni.

Þjóðernishyggja zionismans var frábrugðin þjóðernishyggju Fjölnismanna að því leyti að þeir áttu sér raunverulegt föðurland sem var fullkomlega óháð trúarskoðunum Íslendinga. Gyðingar áttu sér hvorki sameiginlegt föðurland né sameiginlega lifandi tungu á þessum tíma.

Ofsóknir Evrópuþjóða á hendur gyðingum, sem á sér aldalanga sögu, var drifkrafturinn á bak við þessa þjóðernisstefnu sem skilaði mikilvægum og merkilegum árangri í endurlífgun hebresku sem endurfæddu móðurmáli allra gyðinga. Það var vottur um aðdáunarverða samheldni á erfiðum tímum.

En hin hlutstæða Jerúsalem sem föðurland útvaldrar þjóðar er væri stofnsett sem yfirvald frumbyggjanna var pólitísk valdbeiting sem átti sér einungis fyrirmynd í nýlendustefnunni, enda naut hún fyrst og fremst stuðnings hnignandi nýlenduvelda og rísandi heimsvaldaríkja eftirstríðsáranna. Ísrael varð ekki bara aðskilnaðarríki á grundvelli trúarbragða, heldur líka „flugmóðursskip“ í valdabaráttu Bandaríkjanna um olíuauðlindir og völd í Mið-Austurlöndum.

Frelsisbarátta Palestínumanna er frelsisbarátta undirokaðrar þjóðar sem á sér hliðstæðu í frelsisbaráttu blökkumanna í Ameríku og Afríku, hún á sér hliðstæðu í þrælastríðinu, og hún á sér líka hliðstæðu í baráttu gyðinga gegn aldalöngum trúarofsóknum í Evrópu.

Sótt á Fésbókarsíðu Ólafs Gíslasonar.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Hermálaútgjöld ESB munu meira en fjórfaldast

Hermálaútgjöld ESB munu meira en fjórfaldast

Ólöf Benediktsdóttir

Áætluð úgjöld Evrópusambandsins til hermála munu aukast um meira en 400 % ef svo fer sem horfir í næstu fjárhagsáætlun þess 2028-34.  Frjáls félagasamtök …

Úkraína átti aldrei séns

Úkraína átti aldrei séns

Andri Sigurðsson

Þessi gagnrýnislausi stuðningur við stríð Bandaríkjanna og vesturlanda gegn Rússum á allur eftir að koma harkalega í bakið á Illuga Jökulssyni, Jóni Gnarr, Smára …

Auð­valdinu best borgið í Brussel – ekki þjóðinni

Auð­valdinu best borgið í Brussel – ekki þjóðinni

Ögmundur Jónasson

Mörgum kom sjálfsagt nokkuð spánskt fyrir sjónir þegar Guðmundur Kristjánsson, forstjóri Brims, ýmist stærstu eða næst stærstu útgerðar landsins miðað við úthlutaðar aflaheimildir, mætti …

Afturhaldið fær fyrir ferðina – Nørrebro 18. maí 1993

Afturhaldið fær fyrir ferðina – Nørrebro 18. maí 1993

Árni Daníel Júlíusson

Þann 18. maí 1993 lagðist ég til svefns í Kaupmannahöfn með fjölskyldu minni. Við bjuggum við Lergravsparken á Amager. Þegar ég vaknaði morguninn eftir …

Vinstrið er ekki vinstri lengur

Vinstrið er ekki vinstri lengur

Andri Sigurðsson

Eitt við hið svokallaða frjálslynda „vinstri“ er þessi blanda af vanþekkingu á sögunni, stjórnmálum, og hugmyndafræði, og í raun andúð á þekkingu. Í það …

Hugmyndin um að breyta ESB að innan er horfin

Hugmyndin um að breyta ESB að innan er horfin

Sólveig Anna Jónsdóttir

Árið 2015 kom út bók eftir Tariq Ali, The Extreme Center. Ég eignaðist af henni tvö eintök og las þau bæði. Ég var sammála …

Óðaheimsvaldastefna og fæðingarhríðar fjölpóla heims  2008-2026  (IV. tímabil)

Óðaheimsvaldastefna og fæðingarhríðar fjölpóla heims  2008-2026  (IV. tímabil)

Þórarinn Hjartarson

Heimsvaldastefnan: kaflaskipting hennar, styrjaldir hennar  4 Um þennan ofanskráða titil og efni er hér fjallað í fjögurra greina flokki á Neistum. Á tíma stríðs …

Nýjustu greinar

Engin þjóð hefur nokkru sinni greitt upp skuldir sínar

Engin þjóð hefur nokkru sinni greitt upp skuldir sínar

Ritstjórn

Michael Hudson (f. 1939) er bandarískur hagfræðingur og sagnfræðingur og einn fárra marxískra hagfræðinga á Vesturlöndum. Hann ólst upp í róttæku sósíalísku umhverfi Minneapolis, …

Herkví Jemens á Rauðahafi stöðvar olíuútflutning Sáda

Herkví Jemens á Rauðahafi stöðvar olíuútflutning Sáda

The Cradle

Olíuútflutningur Sádi-Arabíu hefur stöðvast og engin skip konungsríkisins hafa farið úr Rauðahafi síðan Jemen náði yfirráðum yfir Bab al-Mandabsundi fyrir nokkrum dögum, eins og …

Úkraína átti aldrei séns

Úkraína átti aldrei séns

Andri Sigurðsson

Þessi gagnrýnislausi stuðningur við stríð Bandaríkjanna og vesturlanda gegn Rússum á allur eftir að koma harkalega í bakið á Illuga Jökulssyni, Jóni Gnarr, Smára …

Móðir allra hernaðarlegra glappaskota

Móðir allra hernaðarlegra glappaskota

John J. Mearsheimer

Þann 28. ágúst 2026 var ég í þættinum „The Chris Hedges Report“ og ræddi þar aðallega um yfirstandandi hörmungar í Íran. Chris vildi fá …

Stóra núllið hennar Kristrúnar

Stóra núllið hennar Kristrúnar

Jökull Sólberg Auðunsson

Ég tók saman tölur um afkomu ríkissjóðs og landsframleiðslu síðustu 17 ár, frá 2009 til 2025. Meðalhallinn var um 1,9% af landsframleiðslu á ári. …

Til íhugunar um ESB klúbbinn

Til íhugunar um ESB klúbbinn

Ögmundur Jónasson

Hér að neðan er upptaka af fundi í Safnahúsinu í Reykjavík hinn 8. ágúst síðastliðinn. Þar var fjallað um vígvæðingu Evrópusambandis og misbeitingu valds. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Úrslitin stéttgreind

Úrslitin stéttgreind

Þórarinn Hjartarson

Línurnar sem teiknuðu sig upp í atkvæðagreiðslunni á laugardag eru um margt býsna skýrar, og það væri heillaráð að reyna að átta sig á …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.