Daniel Ellsberg: uppljóstrari um raunveruleikann
—

Ritstjórn
19. jún, ’23
Daniel Ellsberg speaks at the French Garden Restaurant

Daniel Ellsberg, einn mikilvægasti uppljóstrari síns samtíma, lést 16. júní síðastliðinn. „Hann hrinti af stað allsherjar pólitískri deilu í landi sínu árið 1971 þegar hann birti Pentagon Papers, strangleynilega Pentagon-skýrslu um ákvarðanir bandarískra stjórnvalda varðandi Víetnamstríðið“, segir Wikipedia.

Leki hans árið 1971 á því sem varð þekkt sem Pentagon Papers sýndu á óyggjandi hátt að bókstaflega allt sem bandarískum almenningi hafði verið sagt af stjórnvöldum um Víetnamstríðið , allt frá aðdraganda þess til þáverandi stöðu stríðsrekstursins, vara fals“ skrifar Guardian.

Politico.com minntist Daniels Ellsberg sem „The person whom Henry Kissinger once dubbed “the most dangerous man in America.”“ Ellsberg var kærður sem njósnari og réttarhöldin vörðu í tvö ár. Það stefndi í 115 ára fangelsisdóm, en loks var kærunni vísað frá af því of mörg lögbrot sönnuðust i málatilbúnaðinum gegn honum. Og falinn veruleiki Víetnamstríðsins fékk að birtast.

Kristinn Hrafnsson, Daniel Ellsberg, Gavin MacFadyen og Julian Assange.

Ellsberg birti mikil og mikilvæg hernaðarleg og diplómatísk skjöl. Hann kom þeim á framfæri vegna almannahagsmuna af því samfélagið ætti heimtingu á upplýsingunum. Samtími okkar, undanfarinn rúman áratug, á sína sterku og mikilvæga hliðstæðu við Daniel Ellsberg. Það er auðvitað Julian Assange. Það er sérlega mikilvægt í nafni almannahagsmuni, í nafni afhjúpunar hernaðaraflanna og í nafni sannleikans að benda á þessa hliðstæðu. Vegna fráfalls hins 92 ára uppljóstrara skrifar Kristinn Hrafnsson:

„Nú er Daniel Ellsberg allur og veröldin fátækari. Hann var hetja og hugsjónamaður fram á síðasta dag. Allir, ekki síst blaðamenn, ættu að minnast hans enda ruddi hann braut sem einn mikilvægasti uppljóstrari allra tíma. Maðurinn sem fylgdi samvisku sinni og sannfæringu og hætti eigin frelsi til að koma Pentagon skjölunum til fjölmiðla og afhjúpa þannig lýgi Viet-Nam stríðsins. Hann átti sinn þátt í að Nixon bandaríkjaforseti hökklaðist frá völdum.

Ég kynntist Daniel árið 2010 þegar hann kom til London til að vera við birtingu WikiLeaks á hernaðarskjölunum frá Írak. Hann skyldi betur en flestir hvað sú birting var mikilvæg. Daniel gisti hjá samstarfsmanni okkar Gavin MacFadyen, forstöðumanni Miðstöðvar rannsóknarblaðamennsku í London sem nú er látinn. Ég hitti Daniel heima hjá Gavin og gerði ráð fyrir að hann væri úrvinda eftir langt flug og svefnleysi enda nærri áttræður. Það mætti mér hins vegar upptendraður unglingur sem óð um gólf. „Ég er búinn að vera að bíða eftir þessari stund í áratugi“, sagði hann ljómandi og fékkst varla til að setjast niður. Þessi kraftur í honum tendraði í okkur hinum og blés okkur baráttuanda í brjóst. Hvílíkur eldmóður, sprottinn af hreinni réttlætissýn og kröfu um aðhald og gagnsæi valdaafla sem spillast ef þeim er ekki haldið í skefjum.

Í öllum þeim slag sem við höfum staðið í hefur Ellsberg lagt þung og ómetanleg lóð á vogarskálina, vitnað fyrir Julian Assange í réttarsal í London og veitt ótal viðtöl ásamt því að vera alltaf tilbúinn til að taka þátt í viðburðum til að efla vernd uppljóstrara og blaðamanna sem starfa af tærri sýn á eigið aðhaldshlutverk.

Hann er horfinn okkur en eftir lifir sterk minning í hugum allra sem kynntust honum. Verk hans skilja eftir sig spor sem ættu að vera ljósviti þeirra sem standa áfram í hinum endalusa slag við hin myrku öfl. Ég kveð hann með trega.“

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Þetta er verkaskipting – ekki „fráhvarf frá Úkraínu“

Billy Bob

Bandarískt „fráhvarf frá Úkraínu“ er lygi. Þetta er verkaskipting. Ákveðinni frásögn er nú haldið stíft að okkur. Að Trump sé að „hverfa frá“ Úkraínu. …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Nýjustu greinar

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Úkraínustríð breytist í Evrópustríð – en áfram er það bandarískt stríð

Þórarinn Hjartarson

Í fyrri grein, Hver á þetta stríð í Úkraínu?, voru skoðaðar rætur og upphaf Úkraínustríðsins. Við vorum komin fram í apríl 2022. Atburðarásin fram …

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.