Samruni Fox og Disney og framtíð hugverka
—

Bjarmi Dýrfjörð
15. des, ’17
Jörðin með eyrum Mikka Mús

Núna á dögunum fréttist að Walt Disney-fyritækið hafi samþykkt að kaupa meirihluta þeirra hugverka (IP) í sjónvarpi og kvikmyndum sem 21st Century Fox á réttindi að. Í hópi þeirra hugverka eru til að mynda The Simpsons og Modern Family í sjónvarpi, og seríur s.s. X-Men og Alien á stóra skjánum; Þar að auki kemur fjöldinn allur af efni undir 20th Century Fox merkinu, ásamt því að Disney mun öðlast dreifingarrétt á upprunnalega Star Wars þríleiknum, sem þeir höfðu ekki áður.

Kaupverðið sem nefnt hefur verið eru $52,4 milljarðar eða um 5,5 billjón kr., en það samsvarar ríflega tvöfaldri vergi landsframleiðslu Íslands fyrir árið 2016. Mun þá 21st Century Fox halda eftir fréttastöðvum sínum Fox News og hluta af stöðinni Sky.

Fulltrúar fyrirtækjanna og aðilar sem hafa fylgst náið með kaupunum hafa haft orð á því að stærsta hindrunin í vegi fyrir samrunnanum gæti verið bandarískt samkeppniseftirlit, en margir hafa bent á (sérstaklega fólk á vegum neytendasamtaka vestra) að téðar stofnanir séu ekki í ástandi til að gera mikið, þar sem þær séu að miklu leyti undir áhrifum þeirra aðila sem koma að málinu.

Þetta markar stóran lið í áframhaldandi höfundaréttar-þenslu Disney. Nú er svo komið að gríðarstór hluti nútíma dægurmenningar er undir stjórn einnar samsteypu, og útlit er fyrir að sú samþjöppun haldi áfram. Þessi þróun felur í sér mikla hættu fyrir neytendur, og á óljósari máta fyrir samfélagið sjálft. Eftir því sem stærra hlutfall vinsælla hugverka er í eigu eins fyrirtækis, því auðveldara er fyrir það fyrirtæki að beita neytendur einokun og því erfiðara er fyrir neytendann að eiga val í því hvert fé hanns rennur. Ef flestöll dægurmenning sem þú hefur gaman af er í eigu sama fyrirækisins þá gætir þú átt erfitt með að hafa ofan af fyrir þér án þess að styrkja það fyrirtæki fjárhagslega í leiðinni, og breytir þá engu hver skoðun þín á fyrirtækinu er. Þannig auðveldar það fyrirtækinu að sölsa fleiri hugverk undir sig og málið vandast enn.

Samfélagslega hættan er sú, að þessi fyrirtæki eru að vinna með menningu. Ef fyrirtæki eins og Disney hefur sterka afstöðu í einhverju máli, eða vill ekki umræðu um eitthvað málefni (gyðingahatur Walts Disneys er hið sígilda dæmi) þá er það í valdamikilli stöðu til að hafa áhrif á samfélagsumræðu. Það á auðveldara með að koma sínum sjónarmiðum að og halda andstæðum sjónarmiðum frá eins og Fox News gerir fyrir íhaldsöm og nýfrjálshyggju- sjónarmið í Bandaríkjunum (og þar er það m.a. „hliðstæður” fréttaflutningur Fox sem hefur valdið tilvistarspekilegu krísunni „alternative facts” eða sannlíki þar vestra). Þannig öðlast slík fjölmiðlafyrirtæki gríðarlegt dulið samfélagsvald.

Nú er raunin sú að samkeppnis og eftirlitsstofnanir eiga að tryggja að ekki sé hægt að treysta slík völd á fárra hendur, en fyrir vestan hafa þau brugðist, og hér á Íslandi hafa þau líka oft brugðist áður og eru til um það fjölmörg dæmi olíufélaga og banka. Þar sem hagsmunaaðilar geta breytt lögum, haft áhrif á skipan fólks í stöður, eða bara haft áhrif á fólkið sem er í þeim stöðum fyrir er ekki endilega öryggi að finna í eftirlitsstofnunum. Það er undir almenningi komið að vera alltaf á varðbergi gagnvart þessu, en raunin er að þessi hætta verður áfram til staðar undir núverandi hagkerfi

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Úkraína átti aldrei séns

Úkraína átti aldrei séns

Andri Sigurðsson

Þessi gagnrýnislausi stuðningur við stríð Bandaríkjanna og vesturlanda gegn Rússum á allur eftir að koma harkalega í bakið á Illuga Jökulssyni, Jóni Gnarr, Smára …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Nýjustu greinar

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.