Hver er munurinn á Zionisma og gyðingdómi?
—

Ólafur Gíslason
4. des, ’23
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.

Í umræðunni er þessum hugtökum, zionisma og gyðingdómi, stöðugt ruglað saman að því er virðist í pólitískum tilgangi. Gyðingdómur er trúarbrögð sem hafa ekkert með þjóðerni að gera, frekar en önnur trúarbrögð. Fyrirheitna landið í gyðingdómi er „hin heilaga Jerúsalem“ og þetta fyrirheitna land er það sama og „himnaríki“ í kristindómi. „Hin heilaga Jerúsalem“ er hugmynd sem á sér enga hlutstæða landfræðilega stöðu eða landamæri.

Sá „Exódus“ sem sagt er frá í 5. Mósebók er leiðin úr þrældómi og ánauð afkomenda Abrahams, Ísaks og Jakobs í Egyptalandi til hinnar himnesku vistarveru. Leiðin til algjörs frelsis, algjörra yfirráða yfir eigin örlögum og algjörrar hamingju, ferðalag sem á sér ekki landfræðilega skilgreind landamæri, heldur vistarveru sem er huglæg og óhöndlanleg í efnislegri og landfræðilegri merkingu.

Zionismi er hugmyndafræði sem felur í sér þá viðleitni að umbreyta trúarbrögðum í þjóðernishyggju, þar sem „fyrirheitna landið“ verður landfræðilegt „föðurland“ allra sem játast gyðingdómi eða eiga ættir að rekja til hans. Zionismi er þjóðernishyggja sem leitast við að gefa öllum iðkendum gyðingdóms eitt „föðurland“ án tillits landfræðilegs uppruna þeirra eða kynþáttar. Allir játendur gyðingdóms og allir afkomendur gyðinga (án tillits til trúar eða trúleysis) eiga sér ríkisborgararétt í þessu „föðurlandi“, sem Móses er sagður hafa fært þeim.

Þessi hugmynd um trúarlegar forsendur þjóðernis á sér enga hliðstæðu í samfélagi þjóðanna.

Við segjum að Frakkland sé föðurland Frakka, án tillits til trúarbragða. Ísland er ríki Íslendinga og Danmörk er ríki Dana án tillits til trúarbragða. Ísraelsríki er ekki ríki Ísraela, því það er ríki gyðinga. Þetta er staðfest í stjórnarskrá Ísraelsríkis.

Ef Ísrael væri ríki Ísraela væru allir íbúar ríkisins jafnir fyrir lögum þess. Þess vegna má ekki segja um Ísrael að það sé ríki Ísraelsmanna, því þetta hugtak er ekki viðurkennt í stjórnarskrá ríkisins. Ísrael er ríki gyðinga og undirsáta þeirra.

Þeir sem nota hugtakið Ísraelar um íbúa Ísraels eru „and-zionistar“ því þeir viðurkenna ekki ólíka réttarstöðu á forsendu trúarbragða.

Eru allir „and-zionistar“ þá „gyðingahatarar“ eins og Benjamin Netanjahu heldur fram og víða kemur fram í fréttaumfjöllun vestrænna fjölmiðla?

Nei, auðvitað ekki, en þeir eru sér meðvitaðir um muninn á hinni jarðnesku og himnesku Jerúsalem.

Þessi misskilningur veður uppi í allri umræðu og fréttamiðlun um Palestínuvandann.

Það eru ekki allir gyðingar zionistar, og zionismi er ekki trúarbrögð, heldir pólitísk stefna sem byggir á þjóðernishyggju er varð til í Evrópu á 19. öld og tengdist rómantísku stefnunni.

Þjóðernishyggja zionismans var frábrugðin þjóðernishyggju Fjölnismanna að því leyti að þeir áttu sér raunverulegt föðurland sem var fullkomlega óháð trúarskoðunum Íslendinga. Gyðingar áttu sér hvorki sameiginlegt föðurland né sameiginlega lifandi tungu á þessum tíma.

Ofsóknir Evrópuþjóða á hendur gyðingum, sem á sér aldalanga sögu, var drifkrafturinn á bak við þessa þjóðernisstefnu sem skilaði mikilvægum og merkilegum árangri í endurlífgun hebresku sem endurfæddu móðurmáli allra gyðinga. Það var vottur um aðdáunarverða samheldni á erfiðum tímum.

En hin hlutstæða Jerúsalem sem föðurland útvaldrar þjóðar er væri stofnsett sem yfirvald frumbyggjanna var pólitísk valdbeiting sem átti sér einungis fyrirmynd í nýlendustefnunni, enda naut hún fyrst og fremst stuðnings hnignandi nýlenduvelda og rísandi heimsvaldaríkja eftirstríðsáranna. Ísrael varð ekki bara aðskilnaðarríki á grundvelli trúarbragða, heldur líka „flugmóðursskip“ í valdabaráttu Bandaríkjanna um olíuauðlindir og völd í Mið-Austurlöndum.

Frelsisbarátta Palestínumanna er frelsisbarátta undirokaðrar þjóðar sem á sér hliðstæðu í frelsisbaráttu blökkumanna í Ameríku og Afríku, hún á sér hliðstæðu í þrælastríðinu, og hún á sér líka hliðstæðu í baráttu gyðinga gegn aldalöngum trúarofsóknum í Evrópu.

Sótt á Fésbókarsíðu Ólafs Gíslasonar.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Úkraína átti aldrei séns

Úkraína átti aldrei séns

Andri Sigurðsson

Þessi gagnrýnislausi stuðningur við stríð Bandaríkjanna og vesturlanda gegn Rússum á allur eftir að koma harkalega í bakið á Illuga Jökulssyni, Jóni Gnarr, Smára …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Móðir allra hernaðarlegra glappaskota

Móðir allra hernaðarlegra glappaskota

John J. Mearsheimer

Þann 28. ágúst 2026 var ég í þættinum „The Chris Hedges Report“ og ræddi þar aðallega um yfirstandandi hörmungar í Íran. Chris vildi fá …

ESB: réttindi launafólks víkjandi gagnvart markaðsfrelsinu

ESB: réttindi launafólks víkjandi gagnvart markaðsfrelsinu

Einar Ólafsson

Þann 22. ágúst s.l. birtist hér á Neistum grein eftir Jón Ferdínand Estherarson, „Niðurbrot verkalýðshreyfingarinnar innan ESB“.  Hann telur þar upp nokkrar tilskipanir og …

Af hverju Íransstríðið mun dragast á langinn

Af hverju Íransstríðið mun dragast á langinn

Chris Hedges

Í virtu og vinsælu hlaðvarpi sínu The Chris Hedges Report….  ræðir Chris Hedges við breska fyrrverandi diplómatann og rithöfundinn Alastair Crooke, sem hefur mikla …

Til íhugunar um ESB klúbbinn

Til íhugunar um ESB klúbbinn

Ögmundur Jónasson

Hér að neðan er upptaka af fundi í Safnahúsinu í Reykjavík hinn 8. ágúst síðastliðinn. Þar var fjallað um vígvæðingu Evrópusambandis og misbeitingu valds. …

Frá velferð til vígvæðingar

Frá velferð til vígvæðingar

Ólöf Benediktsdóttir

Greinin fjallar um þær breytingar í átt til hervæðingar sem hafa orðið á hinni áður tiltölulega friðsælu Evrópu á undanförnum árum, með því að …

Nýjustu greinar

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands á mánudag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og fremst út á öryggismál. Þorgerður Katrín utanríkisráðherra segist …

Ákall Juliiu Mendel um frið í Úkraínu

Ákall Juliiu Mendel um frið í Úkraínu

Ólöf Benediktsdóttir

„Þó þið séuð helstu gáfumenni Evrópu, hafið séð tölur og útreikninga, myndir og áætlanir, lesið bækur og greinar, vitið þið samt ekkert um þetta …

Þjóðarhagsmunir – meira af 11. september

Þjóðarhagsmunir – meira af 11. september

Katjana Edwardsen

Forseti eða forsætisráðherra (eða hver sá sem opinberlega stjórnar í landi) kann að búa yfir framúrskarandi eiginleikum, en einn eiginleiki sem slíkt fólk skortir …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Rannsóknir Elíasar Davíðssonar á efnahagsþvingunum

Rannsóknir Elíasar Davíðssonar á efnahagsþvingunum

Jón Karl Stefánsson

Sá Íslendingur sem hefur unnið mesta vinnu í rannsóknum á efnahagsþvingunum, afleiðingum þeirra og meintum tilgangi er Elías Davíðsson. Greinar hans um efnið hafa …

Stóra núllið

Stóra núllið

Sólveig Anna Jónsdóttir

Uppgangur ysta hægrisins í Evrópu er afleiðing stjórnmála sem hafa brugðist vinnandi fólki. Hér á landi snýst umræðan um hallalaus fjárlög á meðan kjör …

Engin þjóð hefur nokkru sinni greitt upp skuldir sínar

Engin þjóð hefur nokkru sinni greitt upp skuldir sínar

Ritstjórn

Michael Hudson (f. 1939) er bandarískur hagfræðingur og sagnfræðingur og einn fárra marxískra hagfræðinga á Vesturlöndum. Hann ólst upp í róttæku sósíalísku umhverfi Minneapolis, …

Herkví Jemens á Rauðahafi stöðvar olíuútflutning Sáda

Herkví Jemens á Rauðahafi stöðvar olíuútflutning Sáda

The Cradle

Olíuútflutningur Sádi-Arabíu hefur stöðvast og engin skip konungsríkisins hafa farið úr Rauðahafi síðan Jemen náði yfirráðum yfir Bab al-Mandabsundi fyrir nokkrum dögum, eins og …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.