Hver er munurinn á Zionisma og gyðingdómi?
—

Ólafur Gíslason
4. des, ’23
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.
Frá mótmælum gyðinga gegn zionisma. Mynd: Getty.

Í umræðunni er þessum hugtökum, zionisma og gyðingdómi, stöðugt ruglað saman að því er virðist í pólitískum tilgangi. Gyðingdómur er trúarbrögð sem hafa ekkert með þjóðerni að gera, frekar en önnur trúarbrögð. Fyrirheitna landið í gyðingdómi er „hin heilaga Jerúsalem“ og þetta fyrirheitna land er það sama og „himnaríki“ í kristindómi. „Hin heilaga Jerúsalem“ er hugmynd sem á sér enga hlutstæða landfræðilega stöðu eða landamæri.

Sá „Exódus“ sem sagt er frá í 5. Mósebók er leiðin úr þrældómi og ánauð afkomenda Abrahams, Ísaks og Jakobs í Egyptalandi til hinnar himnesku vistarveru. Leiðin til algjörs frelsis, algjörra yfirráða yfir eigin örlögum og algjörrar hamingju, ferðalag sem á sér ekki landfræðilega skilgreind landamæri, heldur vistarveru sem er huglæg og óhöndlanleg í efnislegri og landfræðilegri merkingu.

Zionismi er hugmyndafræði sem felur í sér þá viðleitni að umbreyta trúarbrögðum í þjóðernishyggju, þar sem „fyrirheitna landið“ verður landfræðilegt „föðurland“ allra sem játast gyðingdómi eða eiga ættir að rekja til hans. Zionismi er þjóðernishyggja sem leitast við að gefa öllum iðkendum gyðingdóms eitt „föðurland“ án tillits landfræðilegs uppruna þeirra eða kynþáttar. Allir játendur gyðingdóms og allir afkomendur gyðinga (án tillits til trúar eða trúleysis) eiga sér ríkisborgararétt í þessu „föðurlandi“, sem Móses er sagður hafa fært þeim.

Þessi hugmynd um trúarlegar forsendur þjóðernis á sér enga hliðstæðu í samfélagi þjóðanna.

Við segjum að Frakkland sé föðurland Frakka, án tillits til trúarbragða. Ísland er ríki Íslendinga og Danmörk er ríki Dana án tillits til trúarbragða. Ísraelsríki er ekki ríki Ísraela, því það er ríki gyðinga. Þetta er staðfest í stjórnarskrá Ísraelsríkis.

Ef Ísrael væri ríki Ísraela væru allir íbúar ríkisins jafnir fyrir lögum þess. Þess vegna má ekki segja um Ísrael að það sé ríki Ísraelsmanna, því þetta hugtak er ekki viðurkennt í stjórnarskrá ríkisins. Ísrael er ríki gyðinga og undirsáta þeirra.

Þeir sem nota hugtakið Ísraelar um íbúa Ísraels eru „and-zionistar“ því þeir viðurkenna ekki ólíka réttarstöðu á forsendu trúarbragða.

Eru allir „and-zionistar“ þá „gyðingahatarar“ eins og Benjamin Netanjahu heldur fram og víða kemur fram í fréttaumfjöllun vestrænna fjölmiðla?

Nei, auðvitað ekki, en þeir eru sér meðvitaðir um muninn á hinni jarðnesku og himnesku Jerúsalem.

Þessi misskilningur veður uppi í allri umræðu og fréttamiðlun um Palestínuvandann.

Það eru ekki allir gyðingar zionistar, og zionismi er ekki trúarbrögð, heldir pólitísk stefna sem byggir á þjóðernishyggju er varð til í Evrópu á 19. öld og tengdist rómantísku stefnunni.

Þjóðernishyggja zionismans var frábrugðin þjóðernishyggju Fjölnismanna að því leyti að þeir áttu sér raunverulegt föðurland sem var fullkomlega óháð trúarskoðunum Íslendinga. Gyðingar áttu sér hvorki sameiginlegt föðurland né sameiginlega lifandi tungu á þessum tíma.

Ofsóknir Evrópuþjóða á hendur gyðingum, sem á sér aldalanga sögu, var drifkrafturinn á bak við þessa þjóðernisstefnu sem skilaði mikilvægum og merkilegum árangri í endurlífgun hebresku sem endurfæddu móðurmáli allra gyðinga. Það var vottur um aðdáunarverða samheldni á erfiðum tímum.

En hin hlutstæða Jerúsalem sem föðurland útvaldrar þjóðar er væri stofnsett sem yfirvald frumbyggjanna var pólitísk valdbeiting sem átti sér einungis fyrirmynd í nýlendustefnunni, enda naut hún fyrst og fremst stuðnings hnignandi nýlenduvelda og rísandi heimsvaldaríkja eftirstríðsáranna. Ísrael varð ekki bara aðskilnaðarríki á grundvelli trúarbragða, heldur líka „flugmóðursskip“ í valdabaráttu Bandaríkjanna um olíuauðlindir og völd í Mið-Austurlöndum.

Frelsisbarátta Palestínumanna er frelsisbarátta undirokaðrar þjóðar sem á sér hliðstæðu í frelsisbaráttu blökkumanna í Ameríku og Afríku, hún á sér hliðstæðu í þrælastríðinu, og hún á sér líka hliðstæðu í baráttu gyðinga gegn aldalöngum trúarofsóknum í Evrópu.

Sótt á Fésbókarsíðu Ólafs Gíslasonar.

Notaðu vinstri og hægri örvatakkana til að fletta greinum.

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

„Staðgengill“ CIA: Hið sanna hlutverk Sádi-Arabíu í 11. september afhjúpað

Kit Klarenberg

Aldarfjórðungi eftir 11. september beinast spjótin að Sádi-Arabíu. Kit Klarenberg rýnir í dómsskjöl sem benda til að CIA hafi ráðið í það minsta tvo …

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum deginum

Billy Bob

Þriðja heimsstyrjöldin tekur á sig mynd og stigmagnast með hverjum degi sem líður. Mikilvægt er að skilgreina skýrt og ótvírætt öflin á bak við …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Ísland gerði rétt í að segja „nei“ við ESB

Thomas Fazi

Á laugardaginn höfnuðu Íslendingar tillögu ríkisstjórnarinnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið: 52,8 prósent kusu gegn tillögunni en 47,2 prósent með henni. …

Úkraína átti aldrei séns

Úkraína átti aldrei séns

Andri Sigurðsson

Þessi gagnrýnislausi stuðningur við stríð Bandaríkjanna og vesturlanda gegn Rússum á allur eftir að koma harkalega í bakið á Illuga Jökulssyni, Jóni Gnarr, Smára …

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Grænlandssamningur og sókn Bandaríkjanna á Norðurslóðum

Þórarinn Hjartarson

Marco Rubio kom til Íslands í gær (mánudag) og verður fram að hádegi í dag. Hann er á Evrópureisu sem öll gengur fyrst og …

Nýjustu greinar

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Rannsókn Thomas Fazi á meintu fjölþáttastríði Rússa

Ólöf Benediktsdóttir, Glenn Diesen

Ítalski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Thomas Fazi tók sér nýlega fyrir hendur að rannsaka sannleiksgildi fullyrðinga um meintar fjölþáttaógnir Rússa. Hann uppgötvaði að flestar fullyrðingar …

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Standa Rússar á bak við árásir á frystiskápa?

Andri Sigurðsson

Aðfaranótt 2. nóvember var gerð árás á frystiskápa og kæla matvöruverslana í sjö Evrópulöndum. Að minnsta kosti tveir kælar hér á landi urðu fyrir …

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Heimir Már, Þorgerður Katrín og Ólafur Ragnar

Einar Ólafsson

Þann 29. október síðastliðinn gerði framkvæmdastjóri Flokks fólksins, Heimir Már Pétursson, athugasemd við færslu Macrons forseta Frakklands á samfélagsmiðlinum X varðandi Rússland og Úkraínu …

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Hver á þetta stríð í Úkraínu?

Þórarinn Hjartarson

Pútín og Rússlandsstjórn bera ein og einhliða ábyrgð á stríðinu í Úkraínu. Það er afstaða íslenskrar stjórnmálastéttar í heild sem og opinber afstaða vestrænna …

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Atkvæðagreiðsla SÞ um Kúbu – hvað segir hún um heimsástandið?

Einar Ólafsson

28. október 2026 voru greidd atkvæði á allsherjarþingi SÞ um tillögu um að binda endi á viðskiptabann Bandaríkjanna á Kúbu. Sambærilegar tillögur hafa verið …

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

„Hræddu líftóruna úr bandarískum almenningi“

Jökull Ari Haraldsson

Þetta voru ráð Arthurs Vandenbergs, formanns utanríkismálanefndar öldungadeildarinnar, til Harry S. Trumans forseta. Á árunum eftir endalok seinni heimsstyrjaldar var uppgangur kommúnista mikill í …

Arabískar nætur   

Arabískar nætur   

Katjana Edwardsen

Eitt eigum við öll sameiginlegt: við búum í ríkjum – öðru nafni löndum – sem flest hver njóta alþjóðlegrar viðurkenningar (sum að vísu aðeins …

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Evrópa í krísu – tengist það ekki ESB?

Tjörvi Schiöth

Mótmælin, óeirðirnar og ófriðurinn í Evrópu eru enn eitt dæmið sem sannar að það sem ESB-sinnar sögðu fyrir þessar kosningar 29. ágúst—allur fagurgalinn, gylliboðin …

Leita

Notaðu örvatakka til að velja niðurstöðu og Enter til að opna. Escape lokar leitinni.

Sláðu inn leitarorð.