Evrópusambandið er nýfrjálshyggið
—

Ég ætla að segja nei í ágústlok. Ég er samt ekki í skotgröfum né bergmálshelli – hef góðar ástæður fyrir nei-inu mínu. Ég er komin yfir alla tilfinningasemi í stóru málunum – mandlan og eyjarblaðið orðin svo þroskuð, einnig forennisbörkurinn ásamt öðru, og því ég sjálf – ég er sumsé fær um að hugsa, muna, meta og ræða. Þótt ótrúlegt megi virðast og einhverjir muni eflaust lýsa sig ósammála þessum fullyrðingum.

Ég byggi afstöðu mína á því að hafa fylgst með t.d. afleiðingum Evru-kreppunnar sem hófst árið 2010 og viðbrögðum sambandsins við henni. Evru-kreppan kom til vegna myntbandalagsins og hönnunar þess. Jaðarlönd/veik lönd eru með sömu mynt og kjarnalönd/sterk lönd og geta því ekki notað stjórn á gengi þegar illa árar eða áföll dynja yfir (áföll eru innbyggð í kapítalismann og munu því ávallt dynja á með reglulegu millibili). Þau verða því að nota innri gengisfellingu sem snýst um að lækka laun og bætur, og öll ríkisútgjöld, m.a. til velferðarmála. Þetta er 100% öruggt og þetta er t.d. ástæðan fyrir því að breyta þarf íslenska vinnumarkaðsmódelinu, til að minnka réttindi verkafólks og hafa fleiri tól til að aga vinnuaflið. Ég velti því fyrir mér hvað fólk heldur að fjármálaráðherra sé að meina þegar hann segir að breyta þurfi vinnumarkaðsmódelinu – væri áhugavert að sjá einhvern sem skilgreinir sig sem bæði vin vinnuaflsins og já-sinna útskýra það.

Þegar fólk segir að Evrópusambandið sé nýfrjálshyggið er það vegna þess að slíkt er augljóst. Til að vera samkeppnishæf þurfa lönd að vera tilbúin til að grípa til grimmilegs niðurskurðar og mikils og mögulega langvarandi atvinnuleysis til að endurheimta eða bæta samkeppnisstöðu. Líkt og Costas Lapavitsas hefur útskýrt með sannfærandi hætti eru atriði eins og hallalaus rekstur sett ofar atriðum sem hafa skilgreint sterk velferðarsamfélög eins og það að nota ríkisfjármálin markvisst til að minnka misskiptingu og tryggja hátt atvinnustig. Þessi nálgun er slæm fyrir vinnuaflið og fólk sem er enn neðar í stigveldinu, og gengur gegn sósíalískum hugmyndum um efnahagslegt réttlæti og viðurkenningu á því að sterk staða stéttar vinnuaflsins með mikil pólitísk og efnahagsleg völd er lykilinn að samfélagslegri framþróun.

Það má líka skoða það sem Anton Jäger segir um það hvernig Evrópusambandið veikir með sínum yfirþyrmandi teknókratísku lausnum og áherslum lýðræðislega getu fólks í gegnum stjórnmálaflokka í þjóðríkjunum til að stjórna samfélögum sínum og hvernig verkalýðsfélög og hreyfingar missa vægi og völd. Einnig má lesa Varoufakis; enduminningar hans, Adults in the room, um samskiptin við stjóra Evrópu vegna grísku skulda-kreppunnar ættu að vera skyldulesning fyrir öll þau sem hafa áhuga á Evrópu samtímans og því sem þar á sér stað bak við tjöldin. Adam Tooze sagði um bókina: „Adults in the Room is a book that anyone interested in modern European politics should read. To say it is the best memoir of the Eurozone crisis is an understatement. It is a devastating indictment of current state of Europe and a fascinating inside account of the logic of reformist politics and its limits and why it keeps going anyway.“ Það er líka hægt að lesa/hlusta á Tooze útskýra (ef að við þurfum á frekari útskýringum að halda) að það er ljóst að „aðlögun“ í jaðarlöndum/ veikari löndum fer og mun fara fram með innri gengisfellingu og niðurskurði.

Ég hvet okkur öll til að hugsa sjálfstætt og skoða málin óhrædd. Ég vona að mörg séu mér sammála – en þoli vel að fólk sé það ekki. Vona samt að þið stillið ykkur um að kalla mig fávita, aumingja eða drullusokk – allavega ef það er vegna skoðanna minna á ESB.